Podłączenie czujki 2EOL/NC, EOL i NC – Schemat i Konfiguracja PIR

Systemy przewodowe wciąż uchodzą za najbardziej niezawodne rozwiązania na rynku zabezpieczeń. Kluczowym elementem takiej instalacji jest właściwe podłączenie czujki 2EOL/NC, stanowiące obecny standard branżowy. Odpowiednia parametryzacja linii decyduje nie tylko o skuteczności alarmu, ale także o odporności systemu na próby sabotażu.

Schematy oznaczone jako NC, EOL czy 2EOL mogą wydawać się skomplikowane dla początkujących. W rzeczywistości opierają się one na prostych prawach fizyki i logice obwodów. W tym poradniku wyjaśnimy różnice między typami połączeń i pokażemy, jak czytać schematy. Przeprowadzimy Cię również krok po kroku przez proces montażu, aby wyeliminować ryzyko fałszywych alarmów.

Dlaczego rodzaj podłączenia czujki ma znaczenie?

Wybór metody podłączenia czujki wpływa bezpośrednio na poziom bezpieczeństwa i funkcjonalności systemu. Proste konfiguracje informują jedynie o naruszeniu strefy. Te bardziej zaawansowane, jak 2EOL/NC, pozwalają centrali na ciągłe monitorowanie stanu okablowania i urządzenia. Dzięki temu system "wie", czy wykryto ruch, czy może przecięto przewód.

W systemach zabezpieczeń wyróżniamy trzy główne typy konfiguracji linii dozorowych:

• NC (Normally Closed) – linia normalnie zamknięta. Najprostsza, ale najmniej bezpieczna.
• EOL (End of Line) – linia z pojedynczym rezystorem. Pozwala wykryć zwarcie lub rozwarcie.
• 2EOL/NC (Double End of Line) – linia z podwójnym parametrem. Na jednej parze przewodów rozróżnia stan czuwania, alarmu oraz sabotażu.

Podłączenie czujki 2EOL/NC – Złoty standard zabezpieczeń

Podłączenie czujki 2EOL/NC to konfiguracja wykorzystująca dwa rezystory parametryczne w obwodzie. Jest to najczęściej zalecana metoda montażu w systemach klasy 2 (Grade 2) i wyższych. Skrót ten oznacza Double End of Line / Normally Closed.

Jak to działa w praktyce?

W konfiguracji 2EOL centrala alarmowa mierzy rezystancję na danej linii dozorowej. Zamiast prostego sygnału "otwarty/zamknięty", system analizuje konkretną wartość oporu. Pozwala to na interpretację czterech różnych stanów:

1. Stan czuwania (OK): Obwód zamknięty przez jeden rezystor. Centrala widzi np. 1,1 kΩ.
2. Stan alarmu (Naruszenie): Styki przekaźnika otwierają się, włączając drugi rezystor. Rezystancja wzrasta (np. do 2,2 kΩ).
3. Stan sabotażu (Tamper): Otwarcie obudowy przerywa obwód (rezystancja nieskończona).
4. Stan zwarcia (Maskowanie): Zwarcie przewodów powoduje spadek rezystancji do 0 Ω. Jest to traktowane jako usterka lub sabotaż.

Główną zaletą jest oszczędność okablowania przy zachowaniu pełnej funkcjonalności. Do obsługi sygnału alarmowego i sabotażowego wystarczą dwie żyły przewodu. W starszych systemach wymagało to prowadzenia osobnych obwodów.

Schemat podłączenia czujki PIR 2EOL/NO a 2EOL/NC

W systemach przeciwwłamaniowych (SSWiN) króluje konfiguracja NC. Warto jednak znać różnicę między nią a NO (Normally Open). Schemat podłączenia czujki PIR 2EOL/NO jest rzadkością w standardowych czujnikach ruchu. Stosuje się go powszechnie w systemach przeciwpożarowych lub detektorach gazu.

Kluczowe różnice w schematach:

• 2EOL/NC (Dla PIR): W spoczynku styki są zwarte. Rezystory połączone tak, aby w stanie czuwania widoczna była rezystancja R1.
• 2EOL/NO (Dla czujek dymu/gazu): W spoczynku styki są otwarte. Konstrukcja obwodu wymusza przepływ prądu przez rezystory w innej konfiguracji.

Próba zastosowania schematu NO do typowej czujki PIR (NC) spowoduje błędy. Centrala zinterpretuje stan spoczynku jako alarm, a wykrycie ruchu jako powrót do czuwania. Zawsze sprawdzaj specyfikację urządzenia przed montażem.

Jak połączyć czujki z centralą? Instrukcja krok po kroku

Przejdźmy do praktyki. Poniższa instrukcja dotyczy większości popularnych central (np. Satel, Ropam, DSC). Pamiętaj, że wartości rezystorów mogą się różnić w zależności od producenta.

Krok 1: Przygotowanie okablowania

Do instalacji używa się zazwyczaj przewodu YTDY (np. 6x0,5 mm). Potrzebujesz 4 żył:

• 2 żyły do zasilania (+12V i COM/GND).
• 2 żyły do sygnału (Linia Zx i COM).

Krok 2: Montaż rezystorów w czujce

To najważniejszy moment. Rezystory muszą znajdować się wewnątrz czujki, a nie w centrali! Montaż przy listwie zaciskowej centrali to błąd, który pozbawia system ochrony antysabotażowej na długości przewodu.

Schemat połączeń wewnątrz czujki dla 2EOL/NC:

1. Rezystor R1 wpinamy szeregowo z jednym ze styków alarmowych (NC).
2. Rezystor R2 wpinamy równolegle do styków alarmowych (NC).
3. Obwód sabotażowy (TMP) włączamy w szereg całego układu.

Nowoczesne czujki często mają wbudowane rezystory aktywowane zworkami ("jumpers"). Jeśli Twoja czujka ich nie ma, musisz wkręcić tradycyjne oporniki w zaciski śrubowe.

Krok 3: Podłączenie do płyty głównej

Przewody sygnałowe z czujki podłączamy do wejść na płycie centrali. Jeden przewód trafia do wejścia linii (np. Z1), a drugi do masy (COM). W konfiguracji 2EOL polaryzacja żył sygnałowych nie ma znaczenia, gdyż rezystancja jest wielkością skalarną.

Konfiguracja linii dozorowej w oprogramowaniu

Fizyczne jak połączyć czujki z centralą to tylko połowa sukcesu. Drugą połową jest konfiguracja linii dozorowej w systemie. Centrala musi "wiedzieć", że podłączyliśmy czujkę w standardzie 2EOL/NC.

Podczas programowania należy zdefiniować parametry dla każdego wejścia:

Błędne ustawienie typu linii spowoduje, że centrala będzie stale zgłaszać awarię lub sabotaż. Dzieje się tak nawet przy poprawnym okablowaniu, jeśli program nie pasuje do fizycznego połączenia.

Jak sprawdzić rezystancję linii alarmowej i uniknąć błędów?

Diagnostyka to kluczowy element pracy instalatora. Musisz wiedzieć, jak sprawdzić rezystancję linii alarmowej, gdy system nie działa. Niezbędny będzie multimetr uniwersalny.

Procedura pomiarowa:

1. Odłącz przewody danej linii (Z i COM) od płyty głównej centrali.
2. Ustaw multimetr na pomiar rezystancji (zakres 20kΩ).
3. Podłącz sondy miernika do żył przewodu idącego od czujki.

Interpretacja wyników (dla systemu z rezystorami 1,1 kΩ):

• Ok. 1,1 kΩ: Stan prawidłowy (czuwanie). Obwód zamknięty, widoczny jeden rezystor.
• Ok. 2,2 kΩ: Stan naruszenia (wykryto ruch). Styki otwarte, prąd płynie przez dwa rezystory.
• Nieskończoność (OL): Przerwa w obwodzie. Oznacza sabotaż lub przecięcie kabla.
• 0 Ω (lub blisko zera): Zwarcie. Przewody stykają się, omijając rezystory.

Jeśli wyniki odbiegają od normy, sprawdź dokręcenie śrub w czujce. Upewnij się też, czy nóżki rezystorów nie stykają się ze sobą, tworząc zwarcia.

Najczęstsze błędy przy podłączaniu czujek

Nawet doświadczonym instalatorom zdarzają się pomyłki. Oto lista pułapek, na które warto uważać:

• Rezystory w centrali: Kardynalny błąd. Rezystor musi być w czujce, aby monitorować przewód na całej długości.
• Mylenie wartości rezystorów: Producenci stosują różne standardy (Satel 1,1 kΩ, DSC 5,6 kΩ, Paradox 1 kΩ). Użycie złych oporników uniemożliwi działanie.
• Złe odizolowanie przewodów: Zbyt długie końcówki żył w małej obudowie prowadzą do przypadkowych zwarć.
• Ignorowanie styku sabotażowego: Mostkowanie styku TMP drutem to poważne obniżenie bezpieczeństwa systemu.

Zaawansowane aspekty: Rezystancja przewodów

Przy rozległych instalacjach należy uwzględnić rezystancję samego przewodu. Przy dużych odległościach opór miedzi sumuje się z oporem rezystorów parametrycznych. Jeśli pomiar jak sprawdzić rezystancję linii alarmowej jest zawyżony, winna może być długość kabla.

W nowoczesnych centralach można skalibrować czułość wejść, aby skompensować ten narzut. W instalacjach domowych problem ten występuje rzadko. Warto zapoznać się z normą PN-EN 50131 opisującą wymagania dla stopni zabezpieczenia (Grade). Więcej informacji znajdziesz na forum elektroda.pl lub w dokumentacji producentów.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

Co to jest podłączenie czujki 2EOL/NC?

Podłączenie czujki 2EOL/NC to konfiguracja z podwójną parametryzacją. Pozwala ona na jednej parze przewodów rozróżnić stan naruszenia od sabotażu czujnika.

Czym różni się konfiguracja NC od 2EOL/NC?

Konfiguracja NC sygnalizuje tylko naruszenie czujki. 2EOL/NC dodatkowo monitoruje linię pod kątem sabotażu, np. przecięcia kabla.

Jakie rezystory są potrzebne do podłączenia czujki PIR?

Wartość rezystorów zależy od producenta centrali (np. Satel stosuje 1,1 kΩ). Informację tę znajdziesz w instrukcji instalatora płyty głównej.

Jak połączyć czujki z centralą, aby uniknąć fałszywych alarmów?

Stosuj konfigurację 2EOL/NC i dbaj o solidne dokręcenie styków. Unikaj montażu czujek w miejscach narażonych na przeciągi lub silne słońce.

Jak sprawdzić rezystancję linii alarmowej?

Rezystancję sprawdzisz multimetrem na końcach przewodów przy odłączonej centrali. W nowoczesnych systemach odczytasz parametry w menu diagnostycznym manipulatora.

Kiedy stosuje się schemat podłączenia czujki PIR 2EOL/NO?

Konfiguracja 2EOL/NO jest rzadka w czujkach ruchu. Częściej spotyka się ją w czujnikach dymu lub gazu, które w spoczynku mają styki otwarte.

Podsumowanie

Poprawne podłączenie czujki 2EOL/NC to umiejętność odróżniająca profesjonalistę od amatora. Zapewnia wyższy poziom bezpieczeństwa i autodiagnostykę systemu. Pamiętaj, aby zawsze weryfikować schematy w instrukcji konkretnego urządzenia. Jeśli planujesz samodzielny montaż, zacznij od dokładnego rozrysowania schematu i skompletowania rezystorów. To gwarancja niezawodnego działania alarmu przez lata.